Każdy producent wyrobów budowlanych wprowadzanych na rynek UE musi posiadać wdrożony system zakładowej kontroli produkcji (ZKP). To nie rekomendacja — to wymóg Rozporządzenia CPR 2024/3110, a za jego brak GUNB nakłada kary do 100 000 zł. W Polsce obowiązek dotyczy ponad 15 000 zakładów produkcyjnych.
Czym jest ZKP i jakie są wymagania prawne?
Zakładowa kontrola produkcji to stała, wewnętrzna kontrola produkcji prowadzona przez producenta. System ZKP musi zapewnić, że wyrób budowlany jest zgodny z zadeklarowanymi właściwościami użytkowymi — od surowców, przez proces produkcyjny, po wyrób gotowy.
Rozporządzenie CPR 2024/3110 (które zastąpiło Rozporządzenie 305/2011) precyzuje wymagania dotyczące systemów oceny i weryfikacji stałości właściwości użytkowych (AVCP). W zależności od systemu AVCP (1+, 1, 2+, 3, 4) zakres ZKP jest różny. W systemach 1+ i 1 konieczna jest certyfikacja ZKP przez jednostkę notyfikowaną, w systemie 2+ — certyfikacja samego systemu ZKP.
Producent musi udokumentować: procedury kontroli surowców, parametry procesów produkcyjnych, badania wyrobu gotowego, sposób znakowania i pakowania oraz postępowanie z wyrobem niezgodnym.
Kary za brak ZKP — co grozi producentowi?
GUNB (Główny Urząd Nadzoru Budowlanego) prowadzi regularne kontrole rynku. Producent bez wdrożonego ZKP ryzykuje:
- Karę finansową do 100 000 zł za wprowadzenie wyrobu bez wymaganej dokumentacji
- Nakaz wycofania wyrobu z rynku na koszt producenta
- Zakaz wprowadzania wyrobu do obrotu do czasu usunięcia nieprawidłowości
- Utratę kontraktów — generalni wykonawcy wymagają deklaracji właściwości użytkowych
W 2025 roku GUNB przeprowadził ponad 2 000 kontroli i nałożył kary na 18% skontrolowanych podmiotów. Trend jest rosnący — w 2026 planowane są kontrole sektorowe w branży betonowej i stalowej.
Jak wdrożyć ZKP — krok po kroku
| Etap | Działanie | Czas |
|---|---|---|
| 1 | Identyfikacja wyrobów i systemów AVCP | 1–2 tyg. |
| 2 | Opracowanie dokumentacji ZKP | 3–4 tyg. |
| 3 | Wdrożenie procedur i szkolenie personelu | 2–3 tyg. |
| 4 | Audyt wewnętrzny i korekty | 1–2 tyg. |
| 5 | Audyt certyfikujący (systemy 1+/1/2+) | 1–2 tyg. |
Wdrożenie ZKP warto połączyć z przygotowaniem do oznakowania CE, ponieważ deklaracja właściwości użytkowych wymaga funkcjonującego systemu ZKP. TQM Consulting wdraża systemy ZKP w zakładach produkcyjnych w całej Polsce — od prefabrykatów betonowych po stolarkę aluminiową.
Najczęstsze pytania
Czy ZKP dotyczy też importerów wyrobów budowlanych?
Importer nie wdraża ZKP, ale musi zweryfikować, że producent posiada wdrożony system ZKP i aktualną deklarację właściwości użytkowych. Importer odpowiada za prawidłowość dokumentacji wyrobu na rynku polskim.
Jak często trzeba aktualizować dokumentację ZKP?
Dokumentację ZKP aktualizuje się przy każdej zmianie surowców, technologii produkcji lub wymagań norm zharmonizowanych. Przegląd systemu powinien odbywać się co najmniej raz w roku. Jednostka notyfikowana weryfikuje aktualność podczas audytów nadzoru.
Ile kosztuje wdrożenie ZKP w małym zakładzie produkcyjnym?
Koszt wdrożenia z konsultantem wynosi 5 000–15 000 zł netto dla zakładu do 20 pracowników. Certyfikacja przez jednostkę notyfikowaną to dodatkowe 3 000–8 000 zł netto rocznie. Inwestycja zwraca się szybko — bez ZKP producent nie może legalnie sprzedawać wyrobów.
Ostatnia aktualizacja: kwiecień 2026
Potrzebujesz wdrożenia? Zadzwoń 508 354 590 — bezpłatna wycena w 24h.